Insulinooporność - objawy i leczenie

 

Insulinooporność to zaburzenia homeostazy glukozy polegające na zmniejszonej wrażliwości mięśni, tkanki tłuszczowej, wątroby oraz innych tkanek docelowych na insulinę, pomimo jej prawidłowego lub podwyższonego stężenia we krwi. Najczęstszą przyczyną insulinooporności jest nadwaga i otyłość. W związku ze wrastającą populacją osób z nadwagą i otyłością rośnie liczba osób z insulinoopornością.Mechanizmem kompensacyjnym insulinooporności jest zwiększona produkcja insuliny w trzustce i hiperinsulinemia.


Konsekwencją hiperinsulinizmu  są zaburzenia hormonalne w zakresie wydzielania hormonów płciowych. W jajnikach pod wpływem nadmiaru insuliny wzrasta produkcja androgenów, co zaburza owulację.


W tkance tłuszczowej osób otyłych nasilona jest aromatyzacja androgenów do estrogenów, co skutkuje acyklicznym ich uwalnianiem i hamującym wpływem na czynność podwzgórza w zakresie wydzielania hormonu - gonadoliberyny, a w konsekwencji zakłóca dobre funkcjonowanie gonad – jajników u kobiet i jąder u mężczyzn.

 

Metody oceny insulinooporności:

  • Współczynnik insulinemia/glikemia — obliczany jako iloraz stężenia insuliny (mj./l) i glukozy we krwi (mg/dl). Wartość większa niż 0,3 oznacza insulinooporność.
  • Wskaźnik HOMA –IR – wartość powyżej 2,1 wskazuje na insulinooporność.
  • Wskaźnik Matsudy – wyliczony na podstawie testu tolerancji glukozy z oznaczeniem insuliny; wartość poniżej 2,5 wskazuje na insulinooporność.

 

Objawy insulinooporności:

  • nadmierna senność po posiłkach;
  • przyrost masy ciała;
  • obniżenie nastroju;
  • problemy z pamięcią  i koncentracją;
  • rozdrażnienie;
  • bóle głowy i tzw. „ciężka głowa”;
  • bóle stawów;
  • ogólne ciągłe zmęczenie;
  • uczucie zimna;
  • częste uczucie głodu 2-3 godziny po posiłku;
  • „wilczy głód” zwłaszcza na słodycze;
  • niepowodzenia w redukcji masy ciała;
  • zmiany skórne o typie rogowacenia ciemnego.

 

Konsekwencje kliniczne insulinooporności:

  • zespół metaboliczny;
  • cukrzyca typu 2;
  • choroby sercowo-naczyniowe;
  • niealkoholowe stłuszczenie wątroby;
  • miażdżycotwórcze zaburzenia lipidowe;
  • zespół policystycznych jajników i zaburzenia płodności;
  • zespół obturacyjnego bezdechu sennego;
  • niektóre nowotwory;
  • choroby neurodegeneracyjne, w tym ch. Alzheimera.

 


Hiperinsulinemia powoduje nasilony wpływ na szlak mitogenny i możliwy wpływ na przyspieszenie rozwoju lub nasilenie istniejącego: nadciśnienia tętniczego, miażdżycy i nowotworów.


Leczenie insulinooporności

Modyfikacja stylu życia jest nieodzowna
  • Redukcja masy ciała gdy nadwaga.
  • Dieta o niskim indeksie glikemicznym.
  • Umiarkowany wysiłek fizyczny – min. 30 minut dziennie przez 5 dni w tygodniu.
  • Intensywny wysiłek fizyczny 20min, 2 x w tygodniu.
  • Unikanie stresu.

 

Farmakologiczne, czyli przyjmowanie METFORFINY

Jest lekiem dedykowanym leczeniu insulinooporności, stanów przedcukrzycowych, zespołu policystycznych jajników, a jej korzystne działanie ujawnia się poprzez:

  • wzrost insulinowrażliwości miocytow i hepatocytów,
  • redukcję masy ciała,
  • zmniejszenie cholesterolu całkowitego i triglicerydów,
  • zmniejszenie powstawania i akumulacji końcowych produktów   zaawansowanej glikacji białek (AGE), które biorą udział w rozwoju powikłań hiperglikemii,
  • zredukowanie progresji stanów przedcukrzycowych do cukrzycy typu 2,
  • bezpośredni wpływ na steroidogenezę jajnikową, na komórki ziarniste jajników i udział w dojrzewania oocytu,
  • korzystny wpływ na cykle miesiączkowe, endometrium i owulację,
  • zwiększa ilość owulacji, ciąż i żywych urodzeń w zespole policystycznych jajników jednocześnie redukując ryzyko poronień, porodów przedwczesnych, nadciśnienia tętniczego  w  ciąży, rzucawki, cukrzycy ciążowej oraz wewnątrzmacicznego zahamowania wzrostu płodu.

 

Warto wdrożyć terapię metforminą już wtedy, kiedy stwierdzamy tylko insulinooporność lub stan przedcukrzcowy, ale jest to również lek pierwszego wyboru w leczeniu cukrzycy typu 2. Wdrożenie metforminy do leczenia wymaga stopniowego zwiększenia dawek leku w celu uniknięcia zwykle przejściowo występujących dolegliwości gastrycznych. Metformina przepisywana jest na receptę.

 

Suplementowanie

Mioinozytol

2 izomery: D-chiro-inozytol oraz mioinozytol - są drugorzędowymi przekaźnikami wchodzącymi w skład receptora insulinowego. Inozytol występuje naturalnie w żywności i zawarty jest w pomarańczach, melonach, grejpfrutach, suszonych śliwkach, fasolach różnego rodzaju, otrębach, pumperniklu – te produkty są bogatym źródłem inozytolu. Warzywa i owoce zawierają od 0,5 do 1 mg/g produktu, mniejsza zawartość inozytolu jest w mięsie i produktach mlecznych – poniżej 0,5 mg/g tych produktów. Jest dostępny w aptekach bez recepty.

Witamina D3

Jej działanie w organizmie człowieka jest bardzo szerokie i dotyczy:

  • mineralizacji i rozwoju kości,
  • wpływu na układ mięśniowy,
  • wpływu na układ sercowo–naczyniowy,
  • wpływu na układ immunologiczny,
  • wpływu na układ nerwowy,
  • wpływu na żeński układ rozrodczy,
  • potrzebna do syntezy hormonów płciowych,
  • niedobory witaminy D3 obserwuje się w zaburzeniach miesiączkowania oraz w zaburzeniach płodności u kobiet i mężczyzn.

Suplementacja witaminy D3 zmniejsza ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2 w otyłości i w stanach przedcukrzycowych poprzez redukcję insulinooporności. Witamina D3 dostępna jest zarówno w preparatach farmakologicznych przepisywanych na receptę, jak i w suplementach diety. Warto oznaczyć stężenie wit. D3 w surowicy krwi. Oczekiwane stężenie przed planowaną ciążą wynosi 50-80mg/dl. U osób z nadwagą/otyłością potrzebne są 2 x wyższe dawki w profilaktyce niedoboru.

Berberyna

Główny składnik berberysu zwyczajnego – jest to zioło chińskie stosowane w cukrzycy i w zaburzeniach zapalnych. Nazywana jest naturalną metforminą. Prawdopodobnie działa w podobnych mechanizmach jak metformina. Ale uwaga - berberyna nie może być stosowana w ciąży.

Probiotyki

Dysbioza wpływa na rozwój insulinooporności. Probiotyki mają za zadanie przywrócić prawidłową florę bakteryjna jelit. Udowodniono, że suplementacja probiotykami zawierającymi Lactobacillus rhamnosus GG oraz Bifidobacterium lactis BB12 redukuje częstość wystąpienia cukrzycy ciążowej.  Warto sięgać po preparaty o udowodnionej w badaniach skuteczności. Dostępne są bez recepty.

Opracow.: dr n. med. Małgorzata Wolny – specjalista chorób wewnętrzynych i diabetologii, naprotechnolog.

 

X Strona wykorzystuje pliki cookies do jej prawidłowego funkcjonowania. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza akceptację plików cookies witryny. Czytaj więcej w polityce prywatności i plików cookies.